Ders-11: İtalyanca İşaret Sıfatları & Buono ve Bello Sıfatları

Dersin İçeriği

Bu derste, özel kullanımları olan bazı sıfatlar üzerinde durulacaktır. Bunlardan ilki, sıklıkla karşılaşılan işaret sıfatlarıdır. Diğeri ise, yine sıfat olmakla birlikte diğer sıfatlara göre farklı kullanımları olan Buono (İyi) ve Bello (Güzel) sıfatlarıdır. Bu ders, bir bakıma bir önceki dersin devamı niteliğindedir. Dolayısıyla, Ders 10a bir kere daha göz atmanız yararınıza olacaktır. Telaffuz konusunda eksikliğiniz olduğunu düşünüyorsanız Ders-1 ve Ders-2yi yeniden gözden geçirin.

İtalyanca İşaret Sıfatları

İşaret sıfatları, önlerine geldikleri isimleri göstererek ya da işaret ederek niteleyen sıfatlardır. Örneğin “bu masa”, “şu kitap”, “bu ev” derken işaret sıfatlarından yararlanırız. Türkçe’de “bu, şu ve o” olmak üzere üç tür işaret sıfatı kullanılmaktadır. İtalyanca’da ise genel olarak iki türlü işaret sıfatı kullanımı bulunmaktadır. Bunlardan ilki, yakında bulunan isimleri niteleyen ve bizdeki “bu” anlamına gelen “Questo”, diğeri ise uzaktaki isimleri belirten ve bizdeki “şu veya o” anlamına gelen “Quello” dur.

Questo İşaret Sıfatı

Questo sıfatı, ardından gelen ismin cinsiyetine ve sayısına göre farklılık gösterir. Bu sıfatla kullanılan isimler önlerine aynı zamanda bir artikel almazlar. Aşağıdaki tabloda “Questo” sıfatının isimlere göre nasıl çekildiği gösterilmiştir.

İSİMLERİN CİNSİYETİ TEKİL HALDE KULLANIMI ÇOĞUL HALDE KULLANIMI
Sessiz Harfle Başlayan Erkek İsimler Questo  Questi
Sesli Harfle Başlayan Erkek İsimler Quest’  Questi
Sessiz Harfle Başlayan Dişi İsimler Questa  Queste
Sesli Harfle Başlayan Dişi İsimler Quest’  Queste

“Questo” sıfatı ile ilgili yukarıda verilen kuralların ne şekilde uygulandığı aşağıdaki örneklerle açıklanmıştır:

TEKİL KULLANIM ANLAMI ÇOĞUL KULLANIM ANLAMI
Questo libro Bu kitap Questi libri Bu kitaplar
Questo tavolo Bu masa Questi tavoli Bu masalar
Quest’anno Bu yıl Questi anni Bu yıllar
Questo fiore Bu çiçek Questi fiori Bu çiçekler
Questo studente Bu öğrenci Questi studenti Bu öğrenciler
Questa borsa Bu çanta Queste borse Bu çantalar
Questo casa Bu ev Queste case Bu evler
Questa lezione Bu ders Queste lezioni Bu dersler
Quest’aula Bu sınıf Queste aule Bu sınıflar

Quello İşaret Sıfatı

“Quello” sıfatı da isimlerin cinsiyetine ve sayısına göre farklı şekillerde kullanılır. Erkek cinsiyetli tekil isimlerle kullanımı iki farklı şekildedir. Bu sıfat da önüne artikel almadan kullanılır ama “il” ve “lo” artikeli alan isimlere göre değişim gösterir. Aşağıdaki tabloda “Quello” sıfatının isimlere göre nasıl çekildiği gösterilmiştir.

Hatırlatma: Erkek cinsiyetli isimler “o” veya “e” harfi ile bitmekteydi. Bu isimler çoğul yapılırken son harfleri “i” harfi ile değiştiriliyordu. Yukarıda gördüğümüz gibi “questo” çoğul yapılırken yani “questi” olurken, ardındaki isimde çoğul yapılmıştır. Aynı durum dişi isimlerin çoğul yapma kuralları için de geçerlidir.

İSİMLERİN CİNSİYETİ TEKİL HALDE KULLANIMI ÇOĞUL HALDE KULLANIMI
Baş Harfleri, S+Sessiz, Z, Ps, Gn ve X ile Başlayan Erkek Karakterli İsimler Quello Quegli
Sessiz Harfle Başlayan Diğer Erkek Karakterli İsimler Quel Quei
Sesli Harfle Başlayan Erkek Karakterli İsimler Quell’ Quegli
Sessiz Harfle Başlayan Dişi Karakterli İsimler Quella Quelle
Sesli Harfle Başlayan Dişi Karakterli İsimler Quell’ Quelle

“Quello” işaret sıfatının isimlerle birlikte nasıl kullanıldığı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

TEKİL KULLANIM ANLAMI ÇOĞUL KULLANIM ANLAMI
Quel libro O kitap Quei libri O kitaplar
Quel tavolo O masa Quei tavoli O masalar
Quell’albero O ağaç Quegli alberi O ağaçlar
Quel fiore O çiçek Quei fiori O çiçekler
Quello studente O öğrenci Quegli studenti O öğrenciler
Quella borsa O çanta Quelle borse O çantalar
Quella casa O ev Quelle case O evler
Quella lezione O ders Quelle lezioni O dersler
Quell’aula O sınıf Quelle aule O sınıflar

 

İtalyanca Bello ve Buono Sıfatları

İtalyanca’da sıfatlar isimlerden sonra kullanılabildiği gibi isimlerden önce de kullanılabilirler. Normal şartlarda her iki durumda da sıfatlarda herhangi bir değişiklik olmaz. Örneğin “taze balık” derken “pesce fresco” ya da “fresco pesce” denilebilir.

“Bello” ve “Buono” sıfatlarının burada ayrı bir başlık altında ele alınmasının nedeni, bu iki sıfatın bir önceki paragrafta anlatılan genel kurala uymamasıdır. Daha açık bir ifadeyle, isimden önceki kullanımları ile isimden sonraki kullanımları aynı değildir.

Her iki sıfatın isimlerden sonra kullanımlarında diğer sıfatlardan bir farkı yoktur. Temel fark, bunların isimlerden önceki kullanımları ile ilgilidir. Hem “bello” hem de “buono” sıfatları günlük hayatta çok fazla kullanıldıkları için bu konunun öğrenilmesinde yarar bulunmaktadır. Aşağıda bu iki sıfatın kullanım özellikleri anlatılmaya çalışılmıştır.

Bello Sıfatı

“Bello” sıfatı güzel anlamına gelmektedir. Aşağıdaki tabloda bu sıfatın, isimlerin önünde bulunduğu durumlardaki kullanım özellikleri gösterilmiştir:

İSİMLERİN CİNSİYETİ TEKİL HALDE KULLANIMI ÇOĞUL HALDE KULLANIMI
Baş Harfleri, S+Sessiz, Z, Ps, Gn ve X ile Başlayan Erkek Karakterli İsimler il bello i begli
Sessiz Harfle Başlayan Diğer Erkek Karakterli İsimler il bel i bei
Sesli Harfle Başlayan Erkek Karakterli İsimler il bell’ i begli
Sessiz Harfle Başlayan Dişi Karakterli İsimler la bella le belle
Sesli Harfle Başlayan Dişi Karakterli İsimler la bell’ le belle

Tabloda gördüğünüz gibi “bello” sıfatı önünde artikelle kullanılmaktadır. Burada erkek karakterli tüm tekil isimlerde “il” artikleli, çoğul isimler için isse “i” artikeli bulunmaktadır. Dolayısıyla “lo” artikeli kullanılmamaktadır. Dişi cinsiyetli tekil isimler için yalnızca “la”, çoğul isimler için de “le” artikelleri kullanılmaktadır. Aşağıdaki tabloda, “bello” sıfatının kullanım örnekleri yer almaktadır.

TEKİL KULLANIM ANLAMI ÇOĞUL KULLANIM ANLAMI
il bel libro Güzel kitap i bei libri Güzel kitaplar
il bel tavolo Güzel masa i bei tavoli Güzel masalar
il bell’albero Güzel ağaç i begli alberi Güzel ağaçlar
il bel fiore Güzel çiçek i bei fiori Güzel çiçekler
il bello studente Güzel öğrenci i begli studenti Güzel öğrenciler
la bella borsa Güzel çanta le belle borse Güzel çantalar
la bella casa Güzel ev le belle case Güzel evler
la bella lezione Güzel ders le belle lezioni Güzel dersler
la bell’aula Güzel sınıf le belle aule Güzel sınıflar

Hatırlayacağınız gibi “bello” sıfatının isimlerden sonraki kullanımında, diğer sıfatlarda olduğu gibi herhangi bir değişiklik olamamaktadır. Örneğin “il libro bello”, “güzel kitap” anlamındayken, “l’albero bello” güzel ağaç demektir. Yani diğer erkek karakterli sıfatlarda olduğu gibi, sıfatın sonu “o” harfiyle bitmektedir.

Buono Sıfatı

“Buono” sıfatı Türkçe’de “iyi” anlamına gelmektedir. Bu sıfatın da isimlerden önceki kullanılışında istisnai durumlar bulunmaktadır. “Buono” sıfatının çekimleri belirtisiz artikellerle birlikte gösterilecektir. Eğer belirtisiz artikeller konusu ile ilgili eksikleriniz olduğunu düşünüyorsanız Ders-9′ u tekrar edebilirsiniz. Aşağıdaki tabloda “Buono” sıfatının kullanılış özellikleri özet halde verilmiştir:

İSİMLERİN CİNSİYETİ TEKİL HALDE KULLANIMI ÇOĞUL HALDE KULLANIMI
Baş Harfleri, S+Sessiz, Z, Ps, Gn ve X ile Başlayan Erkek Karakterli İsimler un buono dei buoni
Sessiz Harfle Başlayan Diğer Erkek Karakterli İsimler un buon dei buoni
Sesli Harfle Başlayan Erkek Karakterli İsimler un buon dei buoni
Sessiz Harfle Başlayan Dişi Karakterli İsimler una buona delle buone
Sesli Harfle Başlayan Dişi Karakterli İsimler una buon’ delle buone

Aşağıdaki tabloda “Buono” sıfatı ile ilgili örnek cümleler yer almaktadır.

TEKİL KULLANIM ANLAMI ÇOĞUL KULLANIM ANLAMI
un buono studente İyi bir öğrenci dei buoni studenti İyi öğrenciler
un buon libro İyi bir kitap dei buoni libri İyi kitaplar
un buon anno İyi bir yıl dei buoni anni İyi yıllar
una buona scuola İyi bir okul delle buone scuole İyi okullar
una buon’aula İyi bir sınıf delle buone aule İyi sınıflar

 

Hatırlatma: Bir sonraki ders olan mülkiyet sıfatları dersinden sonra buraya kadar öğrenilen konularla ilgili cümle çalışmaları yapılacaktır. Böylelikle öğrenilen konular daha fazla akılda kalacak ve pekiştirilecektir.

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir