İtalyanca Cümle Kurma Kuralları

İtalyancada cümle kurarken nelere dikkat etmeliyiz?, İtalyancada cümle nasıl kurulur?, İtalyanca cümle çevirisi nasıl yapılır?, İtalyanca cümle yapısı nasıldır?, İtalyanca öğrenmenin kolay yolu nedir? gibi sorular İtalyanca öğrenmeye karar vermeye çalışanların ya da öğrenmeye yeni başlayanların sıklıkla sordukları soruların bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu yazımızda İtalyancada cümlelerin kurulma kuralları, fiillerin çekim kuralları ve bu kuralları uygularken nelere dikkat edilmesi gerekliliği üzerinde durulacaktır.

Türkçe cümlelerde özneyi en başta fiili ise en sonda görürüz. İtalyancanın cümle dizilişi ise Türkçe’den farklıdır. İtalyancada önce özne bulunmakta, onu fiil izlemekte, fiilden sonra ise fiil sonrası bölüm yer almaktadır. Bu özelliğinden dolayı İtalyanca cümle yapısı İngilizce ile benzeşmektedir. Bu konuya İtalyancanın nasıl bir dil olduğunu anlattığımız ilk yazımızda da değinmiştik. Şimdiki yazımızda ise konuyu daha ayrıntılı bir şekilde ele alacağız.

İtalyanca Cümlelerde Özne

Bir cümlenin öznesi, o cümlede bulunan eylemi gerçekleştirendir. Cümlenin fiiline kadar olan ilk bölümü özne olarak değerlendirilebilir. Özne bazen Ahmet, Ayşe, Ben, Sen gibi isim ve zamirlerden oluşabildiği gibi bazen de isim ve sıfat cümlesi gibi uzun yapıları içerebilir. Örneğin “Dün sokakta gördüğümüz çocuk üniversite sınavını kazandı” cümlesinin fiili “Kazandı”, öznesi ise “Dün sokakta gördüğümüz çocuk” tur.

İtalyanca cümlelerin öznelerinde bazen tek başına bir isim bulunabilir. Örneğin “Güneş az önce battı” cümlesinin öznesi “Güneş” tir ve bu kelimeyi kullanırken “il sole” şeklinde doğru artikelle kullanma zorunluluğumuz bulunmaktadır.

Bazı durumlarda cümlenin öznesinde isimler ve sıfatlar birlikte kullanılabilir. Örneğin “Beyaz kedi çok güzeldi” cümlesinin öznesi isim ve sıfattan oluşan “Beyaz kedi” dir. Bu durumda da “il gatto bianco” ifadesinde olduğu gibi isim, sıfat ve artikelin uyum içinde olmasına dikkat edilmelidir.

Zaman zamanda öznelerde işaret sıfatları bulunabilir. Mesela “Bu kitap çok eğlenceli” örneğinde olduğu gibi. Bu cümlenin öznesi olan “Questo libro” ifadesindeki işaret sıfatını ismin cinsiyetine ve sayısına uygun olarak kullanmalıyız.

İtalyanca cümlelerde özneler çok farklı biçimlerde kullanılabilirler. Bununla birlikte günlük konuşmalarda çoğunlukla yukarıda gösterdiğimiz örnek yapıları kullanırız. Bu konuları daha kapsamlı öğrenmek istiyorsanız sitemizde yer alan Ders-7, Ders-8, Ders-9, Ders-10, Ders-11 ve Ders-12‘yi gözden geçirebilirsiniz.

İtalyanca Fiiller ve Fiil Çekim Kuralları

İtalyancada fiiller cümle dizilişinde özneden sonra gelirler. İtalyancada fiillerin çekimleri aynı Türkçe’de olduğu gibi şahıslara göre farklılaşmaktadır. Örneğin Türkçe’de “gelmek” fiili şahıslara göre “geliyorum”, “geliyorsun”, “geliyor”, “geliyoruz”, “geliyorsunuz” ve “geliyorlar” şeklinde çekilir. Aynı durum İtalyanca için de geçerlidir. Bu ayrıntı ilk başta biraz zor görülse de çok sayıda fiil, belirli kurallara göre çekildiği için öğrenilmesi sanıldığı kadar zor olmamaktadır.

İtalyanca fiil çekimlerini ayrı bir yazı konusu yapmayı düşündüğümüz için burada ayrıntılara girmeden çok kısa bir özet yapmaya çalışacağız. İtalyancada düzenli fiillerin hep aynı kurala göre çekimlendiğinden bahsetmiştik. Örneğin “Konuşmak” anlamına gelen “Parlare” fiilinin mastar eki olan son üç harfini attığımızda “parl” kısmı kalmaktadır. Buna “o” harfi eklediğimizde yani “Parlo” dediğimizde “Konuşuyorum”, “i” harfi eklediğimizde ise yani “Parli” dediğimizde ise “Konuşuyorsun” ifadesini kullanırız.

Bu kuralı diğer fiillere uyguladığımızda da benzer durumlarla karşılaşırız. Örneğin “Öğrenmek” anlamına gelen “imparare” fiili için “imparo”, “Ben öğreniyorum”, “impari” ise “Sen  öğreniyorsun” anlamındadır.

İtalyancada fiillerin cümle içerisinde kullanılmalarının genel mantığı bu şekildedir. Yani cümle içerisindeki yerleri özneden sonradır ve fiilin mastar hali atıldıktan sonra çekim ekleri getirilerek fiillerin şahıslara göre çekimi gerçekleştirilir.

İtalyanca Cümlelerde Fiil Sonrası ve Oluşum Kuralları

Cümlenin fiil sonrası denilen kısmı fiilden sonra gelen kısımdır. Bu bölüm de bazen “Ben okula gidiyorum” cümlesinde olduğu gibi kısa olabilmektedir. Yani bu cümlenin öznesi “Ben”, fiili ise “gidiyorum” dur. Burada fiil ötesi diye kastedilen kısım ise “okula” ifadesinden oluşmaktadır. Bazen fiil sonrası kısım daha uzun olabilmektedir. Örneğin “Ben dün yolda çok hızlı giden bir araba gördüm” cümlesinde özne yine “Ben” ve fiil “gördüm” şeklindeyken, fiil sonrası kısım “Dün yolda çok hızlı giden bir araba” bölümüdür.

İtalyanca fiil sonrası kısımda, aynı özne bölümünde olduğu gibi, isimler, sıfatlar, sıfat tamlamaları ve edatlar bulunabilir. 

Son Söz

İtalyanca cümle yapısı Türkçe’den farklıdır. Bizde fiil sondayken İtalyan dilinde fiil ortada yer alır ve öncesinde yer alan bölüme özne, ardından gelen kısıma ise genel olarak fiil sonrası denilir. Özellikle çeviri yaparken cümleleri bu şekilde analiz etmek daha az hata yapmamıza neden olur. Yani Türkçe’ye çevirirken önce fiili bulup sonra sırasıyla özne ve fiil sonrasının çevirisini yapmak ve en son fiili kullanmak daha doğru bir yaklaşım olacaktır.

Son olarak, web sitemizi ve henüz kuruluş aşamasında olsa da sosyal medya hesaplarımızı takip etmeyi unutmayınız.

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir