İngilizce Çeviri Teknikleri & Çeviri Nasıl Yapılır?

Günümüzde İngilizce, dünya üzerinde en geçerli dil olmasının yanı sıra; ekonomik, sosyal, teknik ve kültürel alanlarda yazılan eserlerde kullanılan başlıca dil olma özelliğine de sahiptir. Bu açıdan bakıldığında gerek mesleki alanlarda ve sınavlara yönelik konularda, gerekse genel kültüre yönelik çalışmalarda İngilizce çeviri teknikleri ve bunların bilinmesi artık kaçınılmaz bir gerçeklik olarak karşımızda durmaktadır. Uzun bir ders serisi olarak ele almayı düşündüğümüz çeviri derslerimizde, basitten zora doğru, çeviri teknikleri ve bunların uygulamalı örnekleri üzerine kapsamlı çalışmalar yapılması düşünülmektedir. Takip etmekten hoşlanacağınızı düşündüğümüz İngilizce Çeviri Teknikleri derslerimize hoş geldiniz.

İngilizce Çeviri Teknikleri & Genel Hususlar

Çeviri terimi Türk Dil Kurumunun Büyük Sözlüğü’ne göre; “Bir dilden bir dile yapılan aktarma, bir yapıtın başka dile aktarılması” anlamlarına gelmektedir. Bu tanım göz önüne alındığında çeviri kavramı teknik olarak, bir dilde oluşturulmuş bulunan cümle ve bununla bağlantılı diğer yapıların başka bir dilde ne anlam ifade ettiklerinin belirlenmesi şeklinde de ifade edilebilir.

Bu açıdan bakıldığında, çevirilerde temel unsur cümledir. Daha açık bir ifadeyle, İngilizce’den Türkçe’ye çeviri yaparken genel anlamda İngilizce’de kurulmuş bir cümlenin Türkçe cümle karşılığını bulmuş oluruz.

Yapısal olarak baktığımızda her cümlede en az bir özne ve bir fiil bulunur. “Arkadaşım gitti” örneğinde olduğu gibi. Özne ve fiil bir cümlenin olmazsa olmazıdır. Bunlar olmadan cümleden bahsetmek zordur. Fakat bunlara ek olarak cümlelerde bir takım nesneler veya zarflar ya da edatlar olabilir. Örneğin “Ben seni seviyorum” cümlesinde “sevmek” eyleminden etkilenen “sen” nesnesi bulunmaktadır.

Bazı durumlarda cümle içerisinde, özne veya nesne olarak kullanılan isim, sıfat veya zarf cümlecikleri bulunabilir. Bu durumlarda bile özne veya nesnelerin fonksiyonları değişmez. Yani özne ne kadar uzun ve karmaşık da olsa eylemi gerçekleştiren unsurdur. Yapılan eylemden etkilenen kısım ise yine nesnedir.

Örneğin “Ayın dünya etrafında döndüğü bir gerçektir.” cümlesinde “Ayın dünya üzerinde döndüğü” ifadesi özne konumunda olan bir isim cümleciği, “Dün senin yolda konuştuğun arkadaşını gördüm” cümlesindeki “Senin yolda konuştuğun arkadaşın” ifadesi ise “görmek” fiilinden etkilenen ve sıfat cümleciği olan bir nesnedir.

İngilizce Çeviri Teknikleri & Genel Kurallar

Çeviri Teknikleri açısından bakıldığında, İngilizce’den Türkçe’ye çeviri yaparken yapmamız gereken ilk iş, cümlenin fiilini bulmak ve ardından cümleyi; fiil öncesi, fiil ve fiil sonrası olarak üç parçaya ayırmaktır.

Bu durumda cümlenin başından fiile kadar olan bölümü cümlenin öznesi olmakta ve fiil öncesi bölüm olarak adlandırılmaktadır. Fiilin bitiminden itibaren cümlenin sonuna kadar olan kısım ise fiil sonrası bölümü oluşturmaktadır.

Çeviri yaparken temel kural, fiilin bulunduktan sonra ilk olarak fiil öncesi bölümün, ardından fiil sonrası bölümün ve en son fiilin çevrilmesi şeklinde olmaktadır. Çünkü Türkçe’de fiil en sonda yer almaktadır. Bu tekniği uyguladığınızda herhangi bir cümleyi Türkçeye rahat bir şekilde çevirebilirsiniz.

Şimdi konunun daha iyi anlaşılması açısından birkaç örnek verelim:

İlk olarak; “Some students are studying English” cümlesini ele alalım. Öncelikle yapmamız gereken fiili bulmaktır. Bu cümlede kullanılan fiil “study” dir ve yardımcı fiille birlikte “are studying” bölümü cümlenin fiilini oluşturmaktadır. Bu durumda cümlemizi

Some students are studying English 

şeklinde ayırabiliriz. Bu durumda “Some students” bölümü özneyi yani fiil öncesi kısmı, “English” ifadesi ise fiil sonrası bölümü oluşturmaktadır.

Yukarıda değindiğimiz genel kuralı burada uygularsak, öncelikle fiilin öncesindeki bölümü “Bazı öğrenciler”, ardından fiilin sonrasında kalan bölümü “İngilizce” ve en sonunda fiili “çalışıyorlar” şeklinde çevirdiğimizde cümlenin anlamı olan “Bazı öğrenciler İngilizce çalışıyorlar” anlamına ulaşırız.

Şimdi başka bir örnek verelim:

Air pollution causes many problems cümlesinde fiil “causes” dir. Bu fiili işaretlediğimizde cümle;

Air pollution causes many problems

şeklini alır. Bu durumda ilk olarak fiil öncesi kısım “Hava Kirliliği”, ardından fiil sonrası kısım “Çok sayıda problem” ve kullanılan geniş zaman da dikkate alınarak fiil, “sebep olur” şeklinde tercüme edilerek cümlenin çevirisini “Hava kirliliği çok sayıda probleme sebep olur” şeklinde elde ederiz.

Son Söz

İngilizce’den Türkçe’ye çeviri yapabilmemiz için öncelikle İngilizce de kullanılan zamanları ve bunların Türkçe’deki karşılıklarını bilmeliyiz. Bir yazı dizisi şeklinde oluşturulması düşünülen çeviri dersleri için öncelikle İngilizcede kullanılan zaman ifadeleri ve bunların Türkçe karşılıkları üzerinde durulacak, ardından çeviri ile ilgili esas konulara geçilecektir. İngilizce zamanlar ise tüm ayrıntıları ile değil, sadece çeviriye esas olacak şekilde anlatılacaktır. 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir