Çeviri Dersleri 1: İngilizcede Durum Bildiren Cümle Yapıları-1

İngilizcede cümleler fiil yapılarına göre iki kategoride incelenebilir. Bunlardan ilki durum bildiren cümleler, ikincisi ise eylem bildiren cümlelerdir. Bu derste durum bildiren cümlelerin genel özellikleri üzerinde durulacak ve durum cümlelerinin şimdiki zamanda nasıl çevrileceği gösterilecektir.

Durum Bildiren Cümleler Ne Demektir?

Durum bildiren cümlelerde klasik anlamda bir fiil bulunmamakta, bunun yerine isim veya sıfat kökenli bir kelime fiil gibi kullanılmaktadır. “Ben bir öğretmenim”, “Bugün hava çok sıcak”, “Dün okuldaydılar”,“Yarın evde olmayacağım” gibi yapılar buna örnek olarak verilebilir.

Eylem bildiren yapılarda ise gelmek, uyumak, koşmak gibi fiiller kullanılmakta ve anlam, kullanılan bu fiillerin etrafında şekillenmektedir. “Okula gidiyorum”, “İki hafta önce tatilden döndüm” veya “Gelecek ay üniversite sınavına gireceğim” tipindeki cümleler bu konuya örnek teşkil etmektedir.

İngilizce Durum Bildiren Cümleler ve Çevirileri

Zaman Süreci Olmayan Cümleler

Durum bildiren cümle yapıları şimdiki zamanda “am”, “is” ya da “are” ile kullanılır ve bunlardan sonra herhangi bir fiil gelmez.

Çeviri yapılırken, cümlenin durumuna (verdiği anlama göre) göre ya –im/-ım/-sin/-sın/-dır/-dir/-tur/-tür gibi ekler eklenerek çevrilir ya da bunlara gerek duymadan (anlamının içinde olduğu düşünülerek) doğrudan çeviri yapılır.

Çeviri yapılırken bir önceki derste verdiğimiz genel çeviri kuralına dikkat edilmelidir. Yani, öncelikle fiil öncesi, sonra fiil sonrası ve en son fiil çevirisi yapılmalıdır. Bu konu ile ilgili verilecek örneklerde fiil olarak “am”, “is” ya da “are” kabul edilebilir.

Aşağıdaki örnekleri inceleyelim.

İNGİLİZCE TÜRKÇE
I’m an engineer Ben (bir) mühendisim
This apple is green Bu elma yeşil (dir)
This is an old house Bu eski bir evdir.
Our appointment is at seven Randevumuz saat 5’te (dir).
His age is 45 Onun yaşı 45 dir. (O 45 yaşındadır)
This essay is about the air pollution in İstanbul Bu makale İstanbul’daki hava kirliliği hakkındadır.
Sivas is on the river Kızılırmak Sivas Kızılırmak nehri üzerindedir (Kızılırmak Sivas’tan geçmektedir).
The sun is bigger than the earth Güneş dünyadan daha büyüktür
Ankara is the capital city of Turkey Ankara Türkiye’nin başkentidir.
In the east of Turkey the winter is always cold Türkiye’nin doğusunda kış mevsimi daima soğuktur.

Zaman Süreci Olan Cümleler

Şimdiki zamanda durum bildiren cümlelerde geçen olayın ne kadar süreden beri yapıldığını belirtmek için “am”, “is” ya da “are” yerine “has been” veya “have been” kullanılır. Aslında anlam aynı olmakla birlikte cümleye bir zaman süreci eklemiş oluruz. Örneğin;

“I’m a doctor” ile

“I have been a doctor”

aynı anlamdadır ve “Ben bir doktorum” anlamına gelmektedir.

Fakat ikinci cümle daha çok var olan ifadeye bir zaman boyutu katılması düşünülen durumlarda kullanılır. Mesela “10 yıldan beri doktorum” ya da “2005 yılından bu yana doktorum” gibi bir durumu anlatabilmek için. Bu ifadeyi verebilmek adına “for” ve “since” kelimelerinden yararlanılır. 

Eğer daha önce başlamış bir durumun ne zaman başladığını değil de ne kadar süredir yapıldığını biliyorsak ya da bunu vurgulamak istiyorsak “for” kelimesinden yararlanırız. Örneğin iki saatten, kırk dakikadan, üç günden, iki haftadan, altı aydan, dört yıldan, çok uzun bir süreden ya da yıllardan beri gibi durumlar söz konusu olduğunda.

Öte yandan mevcut durumun başladığı zaman biliniyorsa ya da bu süre vurgulanmak isteniyorsa “since” kelimesi kullanılır. Örneğin saat sekizdenÇarşambadan, Bir şubattan, Geçen yıldan, Bayramdan, Akşam yemeğinden bu yana gibi durumlar ifade edilmek istendiğinde.

Aşağıdaki tabloda, şimdiki zamanda durum bildiren zaman süreçli cümlelerin çeviri örnekleri yer almaktadır.

İNGİLİZCE TÜRKÇE
I have been married for 10 years On yıldan beri evliyim
He has been a lawyer since 1999 O 1999 yılından beri (bir) avukat (tır)
We have been abroad for a week Bir haftadan beri yurt dışındayız
We have been abroad since last February Geçen Şubattan beri yurt dışındayız

Görüldüğü gibi her iki durumda da çeviri açısından anlam farklılığı bulunmamaktadır. Sadece cümlenin yapısı değişmektedir. Yani ister “am, is, are” kullanılsın ister “has been, have been” kullanılsın cümlenin anlamı, zaman süreci hariç, aynı kalmaktadır.

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir